Abi beşinci mukaddeme hatimeyi anlamadım yardım eder misin

. · yanıtladı · 8 ay

Şimdi şöyle hatimenin genelini mi soruyorsunuz. Bu tarzda bir izah çok mümkün değil benim için Ondan önce mukaddemede yaptığı girizgahta mühim hatime ile oranın bağlantısı var. Ama imkan nisbetinde kısa da olsa bişeyler yazalım. Mecaz ilmin elinden cehlin eline geçtikçe hakikata inkılab etmiş malum tinnineyn misali veriliyor. Hatime de başlangıçta bu mecaz üzerine ; Tefrit edip zahiriyyun gibi herşeyi zahirine göre hakikat buymuş gibi bakmak veya ifrat edip herşeye mecaz olarak bakıp Batıniyyun olmak gibi hatalardan kaçınmak gerektiği hülasa ifrat ve tefrite girmemek gerektiği anlatılıyor. İstikamet olan yolu da felsefe-i şeriat belagat ve mantık ile bulacağız diyor. Yani ne zaman bunda mecaz ne zaman zahir bakılacak ölçülü yaklaşılacak gibi anlıyorum. Düşünmenin ve bunlara bakmanın yolu gösteriliyor. En nihayette de Hikmete atıf yapıyor(yani felsefe olarak anlıyorum Nurlarda Kuran hikmeti ve Felsefe hikmetini kıyas gibi yerlerde kastettiği hikmet olarak anlıyorum yoksa lugat manası olarak değil) eski hikmet yasaklanmış yararı yok zararı çok diye alimler uzak tutmuş insanları ama islami bir felsefe olarak eskiye nazaran ilerleyen bir hakikat bulunduran yeni hikmeti öneriyor. Cüz i şer için külli hayır terk edilmez diyor. Eğer terkedilse külli bir şer olur diyor. Bu manada hayrı kesir için şerri cüzi kabul edilir çokça Nurlarda yer almıştır. Fikirlerin hür olması insanları hakikati araştırma meyli(meyli taharriyi hakikat) diye çokça zikrettiği bu halet insanların Günahlara sefahetlere rahmet akılların nurlanmasıyla ilerleyen süreçte çok islamiyetin hanesine yazılması ve Müslüman olmalarını kastediyor diye anlıyorum. (Bu son parağraf 5.mukaddemenin hatimesinin değil ilerideki mukaddemelerden bir mana basamak basmak oraya hazırlayıp çıkarıyor.) Dipnot Muhakemat Ulemaya reçete olarak yazılmış bir kitap meselelere o pencereden bakmak lazım ve Külliyata dahil etmemiş üstadın Eski Said dönemi eseridir.