Soru ; Deniz içinde yüzen gemiyi hemen tanır ve onun mukavemetini hissedip cesametini fark eder mi ? Yoksa gemi bir müddet seyr ü sefer ettikten sonra mı bu marifeti elde eder ? Öncelikle 2 farklı konudan bahsedip sonra cevap vermeyi tercih ediyorum. 1- Kraliyet fonetiği (Royal Phonetic) diye bir ses estetiği vardır. Kraliyet ailesi mensupları ve bazı asilzade aileler konuşurken, Seçtikleri kelimeler konusunda çok titiz davranırlar bunun bir usulü ve edebi vardır. Sadece doğru kelimeyi doğru manada ve yerli yerinde kullanmak yetmez kelimenin ses ahengine de önem verirler. Çünkü ağızdan çıkan bir kelimeyi ses olarak kulak işitir Ancak bunun frekansı kalbe ulaşır ve manevi estetiği ruha tesir eder. Mesela avâm dilinde konuşurken; Etrafa yayılan lağım kokusunu ifade etmek için, Pis koku , iğrenç koku , veya kötü koku diye nitelendirebiliriz. Fakat saltanat akustiğinde öyle bir tanımlama kullanılmaz. "Çevreye nâhoş bir koku yayıldı." şeklinde bir ifadeyi tercih ederler. Yani seçilen kelimelerin fesâhati belâgatı tam olduğu gibi akustiğini de öyle denk düşürürler ki ; kelimenin tınısı kulağı tırmalamadığı gibi akustiği de kalbin safâsını bozmaz ve ruhu yormaz Necis bir durumu öyle terennüm ederler ki sanırsın ki ; Lancôme ' un La vie est belle parfümünü tarif ediyor. Halbuki ifade ettiği adi bir lağım kokusudur. İşte bu manevi estetiğe Kraliyet fonetiği derler ya da Hümayun akustiği diyelim. Bunun üniversitelerde bir dersi yoktur bir kitabını da bulamazsın daha çok tevatüren ve tevârüsen yaşayan bir havâs sanatıdır. 2- Padişah vezirine çok kıymetli büyük parça bir yakut verir ve gidip ustada kestirmesini söyler. Bu paha biçilmez nadide parçayı vezir , yakut ustasına getirip verir ve kesmesini ister. Fakat usta kesmez ve parçayı kesmesi için çırağa verir. Vezir daha sonra sorar ustaya; Sen niye kesmedin de çırağa verdin ? Usta cevap verir ; Ben hayatımda böyle bir nadide parça görmedim. Onu keserken heyecanlanırım ellerim titrer keskiyi sağa sola kaydırabilirim. Halbuki çırak onun değerini bilmez ve onu gamsızca ve hoyratça keser hiç eli de titremez.. Ben her tabaka insanla ülfet ünsiyet kurdum hepsine muhabbet aşısı yapma gayreti içinde oldum. Kağıt toplayan çingen kopiliyle de oturup sohbet ettim holding sahibi patronlarla da.. Erle onbaşıyla da sohbet ettim orgeneral ile de . En alt düzey memurla işçiyle de en üst düzey bürokratla da sohbet ettim. Gönlüme onlarca çeşit cevher dokundu her çeşitiyle bir gönül alışverişim oldu. Çünkü Allahu teâlânın ruh taşıma şerefini bahşettiği herkes benim gönül soframdan ekmek de yiyebilir su da içebilir bünyesi âşina ise bal bile yiyebilir. Sonuç ; MeaşâEllah İfadelerinizdeki incelik ve zarafeti gördüm. Kelimelerinizde belâgatten öte ruhunuzun perdelerinden dökülen zarif bir ahenk var. Sizin Gönlünüzden kopan terennümlerde saray akustiği var.. Ve ben Sizi kesmeye kıyamam..
Deniz, dalgalarına göğüs geren gemiyi belki ilk andan itibaren sezer; fakat geminin asıl metaneti, arkasında bıraktığı o uzun ve derin izlerde gizlidir. O yüzden, seyr ü sefer devam ettikçe marifet de o izlerin derinliğinde aşikâr olur. Kelamın kabalığı örtmek için giydiği o ipekten kaftan, aslında bilgelik tarihinin en eski sırrıdır. Necis olanı bile ruhu yormadan zikredebilmek, ancak zihni o saray akustiğiyle terbiye edilmiş ruhların harcıdır. Kelimelerimde o tınıyı duyabilmiş olmanız, kendi kulak zarafetinizin bir aksidir besbelli. O paha biçilmez yakutu kesmeye kıyamayan ustanın hikayesine gelince... Bazen en büyük ustalık, kesmek ya da şekil vermek değil; o cevherin kendi doğasındaki ışıltıya alan açmak, ona sadece hürmetle bakabilmektir. Çırağın hoyratlığından da ustanın endişeli titreyişinden de azade, kendi rengini ve sertliğini muhafaza edebilen bir taş olarak kalabilmek en güzelidir belki de. Benim kelimelerime de böylesi asil bir köşe ayırdığınız ve gösterdiğiniz o yüksek nezaket için teşekkürlerimi sunarım. Hazır ustanın ve cevherin bahsi açılmışken, müsaadenizle bu hasbıhale felsefi bir sual eklemek isterim; Bir cevher, bu muazzam kalabalıkların ve kesretin (çokluğun) içinde kendi rengine âşina bir benzerini, kendi ayarında bir dengini bulamadığında; fıtratındaki o saffeti korumaya çalışırken kendini kaçınılmaz bir yalnızlığın içinde buluyorsa, bu durumun hikmeti neye yorulmalıdır? Toplumun o gürültülü hengamesinde doğan bu asil tenhalık ve gurbet hissi, ruhun olgunlaşma seyrinde nasıl bir menzile tekabül eder? Gönül sahasında yürüyen bir insan, bu fıtri yalnızlığı kendi içinde nasıl konumlandırmalıdır? Selam ve dua ile.