Bir şey sorulduğunda veya yoruma açık olarak yazıldığında muhakkak bir istifade olması gerekir. Ya ortaya bir ilim ya bir hikmet veya bir ibret çıkması lazım ki buradan bir fayda hasıl olsun. Yani insan ya bir şeyin cevabını öğrenmek için sorar bazen de öğretmek için sorar. Bazı sorular vardır aslında sorunun kendisi cevaptır. Soruyu sorarsınız ve muhatabınız tamam der mesele anlaşılmıştır mevzu çözülmüştür başka bir söze hacet kalmamıştır. Bazı sorular vardır aslında kibarca bir şeyi istemek anlamına gelir. Çünkü muhatabınızdan bir şey istersiniz Eğer yerine getiremezse ona külfet olur ve talep edenin de itibarının kaybına sebep olabilir.. Böyle durumlarda bir şeyi istemek değil de soru sormak edebe ve nezakete daha uygun kabul edilir. Efendimiz sav saadetli hanesinden çıkacağı zaman, Annelerimize "benim hırkamı verin" demezdi. "Hava nasıl hırkamı alsam mı" diye soru sorardı. Annelerimiz anlardı ki Efendimiz hırkasını istiyor.. Bazen de soru sormak muhatabın gönlüne ince bir dokunuştur. Kişi çok büyük ikramlarla hediyelerle ulaştıramayacağı inceliği ve zarafeti bir soruya yükleyip karşıdakine tevcih edebilir. Ama sorunun lügat kökeni dilenmektir. Suâl Aslında soru değil dilenmedir. Sâil de aynı kökten gelir her ne kadar soru soran anlamı olsa da kelime kökünün gerçek manası dilenci demektir. Hem dinin hem edebin gereği , dilenciye bir şey verilmeyecek olsa da onu hor görmemek nâhoş muamelede bulunmamak gerekir.. Bazen de cevap cevap verir gibi durur insan lakin ince ve derin bir soru saklıdır sözünün arkasında.. Dilencilik sûreta zillet gibi görünse de Hakikati çok yüksek bir makamdadır. Insanlardan bir şeyi çok istersen sana kızarlar.. Allahu Teala'dan bir şeyi çok istemezsen sana kızar. Dilenci kendisine neyin verilip verilmeyeceğini düşünmeksizin istemelidir. Çünkü köleliğin kulluğun ve dilenciliğin fıtratı ve tabiatı bu istemek mayasıyla yoğrulmuştur. İstemek nefsi zelil eder bazen hakir durumlara düşürür. Ama ilacın en faydalısı da acı olanıdır. Müstağni olmak yani istemekten ve ihtiyaçtan berî olmak ve uzak olmak Allahu Teala'nın kitabında 4 defa şiddetle vurgulayıp ve müstağni olan kişi azgınlık etti olarak beyan ettiği insan durumuna düşmektir. Âahh sorular Cevapları sarayın odalarında kilitli olan sorular. İstanbul Boğazı'nda Yeniköy'de Erbilgin Yalısı adında 64 odalı büyük sarayvari bir yalı konağı var. Bir defasında Odaların birisinde bir kıymetli parçayı arayan görevlinin yukarıdan aşağı doğru her bir odayı açıp bakıp tekrar kapatıp diğer odalara bakma işi bir güne sığmamıştı..
Heidegger felsefesinde "Konuşmak" (Rede) sadece ses çıkarmak değildir. Hakiki bir diyalogda, susmak (Schweigen) konuşmanın en otantik ve en derin formudur. Martin Heidegger – Varlık ve Zaman üzerine "Hakiki bir konuşmada suskunluk, sözden çok daha fazla şey ifşa eder." demiştir. İnsanın varlıkla ve kelamla kurduğu ilişkide susmak pasif bir duruş değil, konuşmanın en demli halidir aslında.. Bazen ne diyeceğini bilemez insan; çünkü söylenecek her kelime, o an hissettiklerinin yanında eksik kalacaktır. Hakiki bir idrak anında suskunluk, söze sığmayan pek çok şeyi ifşa eden en duru dildir bu sebeble.. Tanpınar / Montaigne Şizgisi – Kelimelerin Yetersizliği Paradigmasını Doğu ve Batı edebiyatının kesişiminde, insanın büyük bir mana veya hakikat karşısında yaşadığı o "hayret" ve "akıl tutulması" durumudur şeklinde tanımlar ve bahsi şu sözleri ile açıklar; "Derin duygu ve düşünceler, sığ kelimelerin kalıplarına sığmaz; kelam orada çaresiz bir hayrete dönüşür." Özetle insanın kelam karşısında bazen ne diyeceğini bilemeyip duraksaması, zihnin bir acziyeti değil; kalbin 'hayret' makamına geçişidir. Büyük manalar ve demli kelimeler karşısında dilin susması, o manayı sığ kalıplarla zedelemek istemeyişinden kaynaklanır. Bazen en büyük cevap, o derin hayretin içinde sessizce durabilmektir...