AnonymousÖyle bir in'am ve ihsanın kesifidir ki, bütün hâcatına vâkıftır. Öyle bir kaderin tersim ettiği bir surettir ki, bünyesine lâzım ve münasib şeyleri bilir. Bu malûmat ile her şeyin mâliki olan Mâlik'inden nasıl tegafül eder; ve bütün cinayetlerini bilen, hâcatını gören, vaveylâlarını işiten Semî', Basîr, Alîm, Mücîb olarak üstünde bir Rakib'in bulunmamasını nasıl tevehhüm edebilir? Mesnevi-i Nuriye - 182 Abi izah eder misin
İ'lem eyyühe'l-aziz! İnsan, hikmet ile yapılmış bir masnudur. Ve Sâni'in gayet hakîm olduğuna yaptığı vuzuh-u delâlet ile sanki mücessem bir hikmet-i nakkaşedir. Tecessüd etmiş bir ilm-i muhtardır. İncimad etmiş bir kudret-i basîre olduğu gibi öyle bir fiilin mahsulüdür ki istidadı irade ettiği şeyi kendisine veriyor. Öyle bir in'am ve ihsanın kesifidir ki bütün hâcatına vâkıftır. Öyle bir kaderin tersim ettiği bir surettir ki bünyesine lâzım ve münasip şeyleri bilir. Bu malûmat ile her şeyin mâliki olan Mâlik'inden nasıl tegafül eder ve bütün cinayetlerini bilen, hâcatını gören, vaveylâlarını işiten Semî', Basîr, Alîm, Mücîb olarak üstünde bir Rakib'in bulunmamasını nasıl tevehhüm edebilir?" Siyak ve sibak olarak öncesine baktığımızda İnsan, Cenab-ı Hakk'ın hikmetle yaptığı bir sanatı masnu yani Alem-i şehadete çıkmış manasını "mücessem, tecessüd, incimad" gibi kelimedlerle mana olarakta cesed giymiş cisimleşmiş vücut bulmuş gibi kastederken aynı bağlamda da Öyle bir İn'am vehsanın kesifidir yani yine kesafette katı mat demek şeffafın zıttı Allah'u alem bunu da cisimleşmiş bir nimet ihsan olarak kastetmiş diye anlıyorum. "Öyle bir kaderin tersim ettiği bir surettir ki bünyesine lâzım ve münasip şeyleri bilir." Öyle bir suret ki Kader hem resmetmiş belirlemiş hemde indan bunlarında farkı da ve idrakinde hani 24. Söz 4.dalda diyor ya "biliyorlar ne işliyorlar ve ne için işliyorlar ve kimin için işliyorlar ve sair ameleler ne için işliyorlar " aynı bu mana gibi Kader-i İlahi bütün kainatta tersim faaliyetinde ama hem cüzi ihtiyarisi olamsı ve efalinde serbest bırakılması hemde bunu tefekkür edebilmesi idrak edebilmesi noktasından hususiyet kazanıyor. En sonunda da bu malumatlar ile beraber insan nasıl Cenabı Hakk ın onun üstünde nezaretinin olamamasını nasıl tevehhümmedebilir diye bu inkara taaccüb ediyor diye anlıyorum. Allah'u alem