"Şu nevi ehâdîsteki külliyet ise, imkân itibariyledir. Meselâ: 'Gıybet, katil gibidir.' Demek gıybette öyle bir ferd bulunur ki, katil gibi bir zehr-i katilden daha muzırdır." (Sözler, Yirmi Dördüncü Söz, Üçüncü Dal)

Redmaner · answered · 4w

Öncesini de paylaşmak lazım. İmkan itibariyle diyor. Her gıybet katil gibidir demiyor. "Meselâ: “Kim iki rekât namazı filân vakitte kılsa, bir Hac kadardır.” İşte iki rekât namaz bazı vakitte bir Hacca mukâbil geldiği hakikattir. Herbir iki rekât namazda bu mânâ külliyet ile mümkündür. Demek şu nev'ideki rivâyetler, vukûu bilfiil dâimî ve küllî değil. Zîra kabûlün mâdem şartları vardır; külliyet ve dâimîlikten çıkar. Belki, ya bilfiil muvakkattir, mutlaktır veyâhut mümkinedir, külliyedir. Demek şu nev'i ehâdîsteki külliyet ise, imkân itibariyledir."